کلاس درس زیست شناسی

قسمت دوم: ساقه

نكته بسيار مهم در اين بخش از شكل، وضع قرارگيري آوندها در ساقه جوان است. مي بينيد كه يك دسته آوندي در اينجا، شامل هر دو نوع آوند چوبي و آبكشي است؛ به نحوي كه آوندهاي آبكش (رنگ آِّبي) در طرف خارج و آوندهاي چوبي (رنگ قرمز) در طرف داخل قرار گرفته اند.
نكته ديگر اينكه، در اين شكل بين آوندهاي چوبي و آبكشي، يك خط دايره اي ديده مي شود. اين همان كامبيوم آوندساز است كه در آينده، آوندهاي چوبي و آبكشي پسين را به وجود مي آورد.
توجه كنيد كه هيچ يك از دو لايه : آندودرم و دايره محيطيه در ساقه مشاهده نمي شوند. اين دو لايه ويژه ريشه هستند.

قسمت سوم: ریشه

وضع آوندها را در ريشه با ساقه مقايسه كنيد. در ريشه، هر دسته آوندي از آوندهاي چوبي يا آوندهاي آبكشي تشكيل شده و برخلاف ساقه، يك دسته آوندي شامل هر دو نوع آوند نيست. مي بينيد كه وضع قرار گيري اين دسته هاي آوند چوبي و آبكشي، به صورت يكي در ميان و بر روي يك دايره است.
لايه آندودرم كه در ساقه وجود ندارد، در شكل ريشه مشاهده مي شود. البته ريشه داراي دايره محيطيه نيز هست كه در اين شكل نشان داده نشده است.
مي بينيد كه مريستم راسي ريشه، در واقع نزديك به نوك ريشه قرار دارد و در نوك ريشه، كلاهك با سلولهاي مرده مشاهده مي شود. كلاهك از بافت چوب پنبه تشكيل شده و وظيفه حفاظت از مريستم نوك ريشه را بر عهده دارد. منشا كلاهك، خود مريستم راسي ريشه است.

 

قسمت چهارم: برگ

دو نكته بسيار مهم در ساختمان برگ مشاهده مي شود. اولين نكته درباره وضعيت آوندها در رگبرگ است. مي بينيد كه همانند ساقه، دسته هاي آوندي برگ شامل هر دو نوع آوند چوبي و آبكشي هستند؛ به نحوي كه آوندهاي آبكشي (رنگ آبي) زير آونهاي چوبي (رنگ قرمز) قرار دارند.
نكته ديگر درباره ميان برگ ، يعني بافت پارانشيمي بين روپوست فوقاني و تحتاني برگ، است. مي بينيد كه سلولهاي ميان برگ فوقاني، فضاهاي بين سلولي كمي دارند و ميان برگ نرده اي ناميده مي شوند. ميان برگ تحتاني داراي فضاهاي بين سلولي بيشتر است و ميان برگ اسفنجي ناميده مي شود. روزنه ها نيز در سطح تحتاني و در ارتباط با فضاهاي بين سلولي ميان برگ اسفنجي هستند و بيشتر تبادلات گازي برگ با هواي اطراف، از سطح تحتاني آن انجام مي شود.

منبع : مجله زیست شناسی